ખાસ નોંધ: ઓડિયો રિવિઝન માત્ર એપમાં ઉપલબ્ધ છે
અહીં આપેલી મેગા રિવિઝન નોટ્સ તમે વાંચી શકો છો. જો તમે આ નોટ્સને મુસાફરી કરતા અથવા કામ કરતા ઓડિયો સ્વરૂપે સાંભળવા માંગતા હોવ, તો હમણાં જ આપણી 'પરીક્ષા સારથી' એપ પ્લેસ્ટોર પરથી ડાઉનલોડ કરો.
એપ ડાઉનલોડ કરો
  • નમસ્તે વિદ્યાર્થી મિત્રો, પરીક્ષા સારથીમાં તમારું સ્વાગત છે.
  • આજે આપણે વર્તમાન પ્રવાહોની જાણકારીનું મેગા પુનરાવર્તન કરીશું.
  • તો ચાલો, તૈયાર થઈ જાવ.
  • ગુજરાતના વર્તમાન પ્રવાહો.
  • ગુજરાત વિધાનસભાએ 24 માર્ચ 2026ના રોજ યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ અર્થાત સમાન નાગરિક સંહિતા બિલ બહુમતીથી પસાર કર્યું છે.
  • આ સાથે ઉત્તરાખંડ પછી સમાન નાગરિક સંહિતા લાગુ કરનાર ગુજરાત દેશનું બીજું રાજ્ય બની ગયું છે.
  • આ મુદ્દાની ખાસ નોંધ લેવી.
  • ગુજરાત માટે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ બિલનો મુસદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત જજ જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈની અધ્યક્ષતાવાળી સમિતિ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.
  • આ કાયદા હેઠળ અનુસૂચિત જનજાતિઓ અને બંધારણીય રીતે સુરક્ષિત રૂઢિગત જૂથોને વિશેષ મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
  • લિવ-ઈન સંબંધોમાં રહેતા તમામ યુગલો માટે સંબંધ શરૂ થયાના એક મહિનાની અંદર સત્તાવાર નોંધણી કરાવવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે.
  • જો આ નોંધણી ન થાય તો કાયદા મુજબ 3 મહિના સુધીની જેલ અથવા 10,000 રૂપિયાનો દંડ થઈ શકે છે.
  • 18 થી 21 વર્ષની વયના યુગલો આવા સંબંધમાં જોડાય તો રાજ્ય સરકાર તરફથી તેમના માતા-પિતાને ફરજિયાત જાણ કરવામાં આવશે.
  • આ સંબંધથી જન્મેલા બાળકને કાયદેસર ગણવામાં આવશે અને તેને સંપત્તિમાં ઉત્તરાધિકારનો હક મળશે.
  • આ નવા કાયદા હેઠળ બહુપત્નીત્વ અને 'હલાલા' પ્રથા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
  • બળજબરીથી કે છેતરપિંડીથી લગ્ન કરાવવાના કિસ્સામાં 7 વર્ષ સુધીની જેલની સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
  • કોર્ટના હુકમનામા સિવાયના કોઈપણ પ્રકારે કરાયેલા છૂટાછેડા ગેરકાયદેસર ગણાશે અને તેના માટે 3 વર્ષ સુધીની સજા થઈ શકે છે.
  • 2029 સુધીમાં સીમાંકન અને મહિલા અનામતના અમલ બાદ ગુજરાતમાં લોકસભાની બેઠકો 26 થી વધીને 39 થવાની પ્રબળ શક્યતાઓ છે.
  • મારુતિ સુઝુકી ગુજરાતના ખોરજ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એસ્ટેટ ખાતે 1.09 બિલિયન ડોલર અર્થાત 10,189 કરોડ રૂપિયાના રોકાણ સાથે વાર્ષિક 2.5 લાખ વાહનોની ક્ષમતાવાળું નવું કારખાનું સ્થાપશે.
  • ગુજરાત સરકારે 2026-27ના બજેટમાં વર્ષ 2030 કોમનવેલ્થ રમતોની તૈયારીઓને ધ્યાનમાં રાખીને શહેરી વિકાસ માટે 33,504 કરોડ રૂપિયા ફાળવ્યા છે.
  • રાજ્યમાં નકલી ડોક્ટરોને રોકવા અને તબીબી સેવાઓનું સખત નિયમન કરવા માટે ગુજરાત વિધાનસભામાં 'ક્લિનિકલ એસ્ટાબ્લિશમેન્ટ એમેન્ડમેન્ટ બિલ' પસાર કરવામાં આવ્યું છે.
  • ભારત સરકારના CAG ના નવા રિપોર્ટ અનુસાર, ગુજરાતના જાહેર દેવામાં 22,000 કરોડ રૂપિયાનો જંગી વધારો નોંધાયો છે.
  • આ જ CAG રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો છે કે ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડે છેલ્લા 19 વર્ષથી પોતાના હિસાબો રજૂ કર્યા નથી.
  • રાજ્યના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 'ગોબરધન' યોજના હેઠળ બાયોગેસના માધ્યમથી ગેસ-સિલિન્ડર મુક્ત રસોડાની સુવિધા પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.
  • તો મિત્રો, આ હતા કેટલાક અગત્યના મુદ્દા, હવે આગળના વિષય તરફ વધીએ.
  • રાષ્ટ્રીય અને રાજકીય પ્રવાહો.
  • ભારતની લોકસભા દ્વારા નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટેનો નાણાકીય ખરડો સફળતાપૂર્વક પસાર કરવામાં આવ્યો છે.
  • સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બિન-હિન્દુ ધર્મોમાં ધર્માંતરણ કર્યા પછી કોઈપણ વ્યક્તિનો અનુસૂચિત જાતિનો દરજ્જો ચાલુ રહી શકે નહીં.
  • ખાસ ધ્યાન રાખો, અહીં પરીક્ષામાં પ્રશ્ન પૂછાઈ શકે છે.
  • સુપ્રીમ કોર્ટના બંધારણીય અર્થઘટન મુજબ ભારતમાં માત્ર હિન્દુ, શીખ અને બૌદ્ધ ધર્મના લોકો જ અનુસૂચિત જાતિના દરજ્જા માટે પાત્ર છે.
  • સુપ્રીમ કોર્ટે સંરક્ષણ દળોમાં 'શોર્ટ સર્વિસ કમિશન' ની મહિલા અધિકારીઓને પેન્શનના સમાન અધિકારો આપતો ઐતિહાસિક ચુકાદો પણ આપ્યો છે.
  • કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે યુવાનો માટે 'નેશનલ AI સ્કીલિંગ ઇનિશિયેટિવ', 'MyWAVES' અને દૂરદર્શન માટે 'એડવાન્સ્ડ EPG' લોન્ચ કર્યા છે.
  • ભારત સરકાર દ્વારા વિદેશમાં શિક્ષણ અને તબીબી સારવારના હેતુ માટે મોકલવામાં આવતા નાણાં પરનો TCS ઘટાડીને 2 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
  • ભારત સરકારે પેટ્રોલમાં 20 ટકા ઈથેનોલ મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક સમયસર સફળતાપૂર્વક હાંસલ કરી લીધો છે.
  • કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27 માં 'બાયોલોજિક્સ' અને 'બાયોસિમિલર' દવાઓના સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ખાસ 'બાયોફાર્મા શક્તિ' રણનીતિની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
  • દેશની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં દાવા વગરની જમા રકમનો આંકડો 60,518 કરોડ રૂપિયા પર પહોંચી ગયો છે જે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયામાં જમા કરાયો છે.
  • ભારતીય રેલવે દ્વારા ટિકિટ રદ કરાવવાના નિયમો વધુ કડક બનાવાયા છે, હવે ટ્રેન ઉપડવાના 8 કલાક પહેલા ટિકિટ રદ કરાવવા પર કોઈ જ પૈસા પરત મળશે નહીં.
  • અમેરિકાની સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે વિવાદ સર્જાયા બાદ પાંચ 'અમેરિકા ફર્સ્ટ' સ્વાસ્થ્ય કરારોને સાર્વજનિક પહોંચમાંથી ગુપચુપ રીતે હટાવી લીધા છે.
  • તો મિત્રો, આ હતા કેટલાક અગત્યના મુદ્દા, હવે આગળના વિષય તરફ વધીએ.
  • અર્થતંત્ર, પર્યાવરણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો.
  • આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રોકરેજ સંસ્થા ગોલ્ડમેન સૅક્સે કેલેન્ડર વર્ષ 2026 માટે ભારતનો જીડીપી ગ્રોથ અંદાજ 7 ટકાથી ઘટાડીને 5.9 ટકા કર્યો છે.
  • ગોલ્ડમેન સૅક્સના આર્થિક રિપોર્ટ મુજબ ભારતનો ફુગાવો વધીને 4.6 ટકા અને 'કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ' 2 ટકા રહેવાની ધારણા છે.
  • ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાને ગતિ આપવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા ડિસેમ્બર 2025માં 'રેપો રેટ' ઘટાડીને 5.25 ટકા કરવામાં આવ્યો હતો.
  • L અને T ફાઇનાન્સ પોતાના પર્યાવરણીય અને સામાજિક સંચાલન માળખાને મજબૂત કરવા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ગ્લોબલ કોમ્પેક્ટ પર હસ્તાક્ષર કરનારી કંપની બની છે.
  • સેબી ની 213મી મહત્વપૂર્ણ બોર્ડ બેઠક મુંબઈમાં યોજાઈ હતી જેમાં વિદેશી રોકાણકારો અને AIF માટે મોટા સુધારાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી.
  • ફિનટેક કંપની રેઝરપે એ સર્વમ એઆઈ સાથે ભાગીદારી કરીને ભારતમાં અવાજ દ્વારા સંચાલિત બહુભાષી 'ડિજિટલ કોમર્સ' ની શરૂઆત કરી છે.
  • સેન્ટર ફોર સાયન્સ અને એન્વાયરમેન્ટ દ્વારા અનિલ અગ્રવાલ ડાયલોગ 2026માં 'સ્ટેટ ઓફ ઈન્ડિયાઝ એન્વાયરમેન્ટ 2026' નો વાર્ષિક રિપોર્ટ બહાર પાડવામાં આવ્યો છે.
  • આ રિપોર્ટના આંકડા ચોંકાવનારા છે, જે મુજબ 2025ના વર્ષમાં ભારતના 99 ટકા દિવસોમાં કોઈને કોઈ ભયંકર આબોહવાકીય ઘટનાઓ જોવા મળી હતી.
  • વૈશ્વિક સ્તરે માનવીય દખલગીરીને કારણે પૃથ્વીની 9 માંથી 7 લાઈફ સપોર્ટ બાઉન્ડ્રીઝ તૂટી ગઈ છે, જેમાં 7મી બાઉન્ડ્રી તરીકે મહાસાગરનું 'એસિડિફિકેશન' જોડાયું છે.
  • IQAir ના વર્લ્ડ એર ક્વોલિટી રિપોર્ટ 2025 ના નવા આંકડા મુજબ હવાના પ્રદૂષણમાં ભારત વિશ્વનો 6ઠ્ઠો સૌથી પ્રદૂષિત દેશ બન્યો છે.
  • આ જ રિપોર્ટ મુજબ ઉત્તર પ્રદેશનું લોની વિશ્વનું સૌથી પ્રદૂષિત શહેર જાહેર થયું છે, અને દિલ્હી આ વૈશ્વિક યાદીમાં ચોથા ક્રમે છે.
  • પાકિસ્તાન 2025 ના ડેટા મુજબ વિશ્વના સૌથી પ્રદૂષિત દેશ તરીકે ટોચ પર આવ્યું છે.
  • WMO ના ગ્લોબલ ક્લાઈમેટ અહેવાલ મુજબ 2015 થી 2025 ના છેલ્લા 11 વર્ષ ઇતિહાસના સૌથી ગરમ વર્ષ નોંધાયા છે.
  • સંયુક્ત આરબ અમીરાત સરકારે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લઈને સત્તાવાર દસ્તાવેજોમાં માતાઓ માટે 'હાઉસવાઇફ' ને બદલે 'જનરેશન શેપર' શબ્દનો ઉપયોગ ફરજિયાત કર્યો છે.
  • દક્ષિણ અમેરિકી દેશ આર્જેન્ટિનાએ વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા માંથી સત્તાવાર રીતે ખસી જવાની જાહેરાત કરી છે.
  • ચીન પરની આર્થિક નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ઓસ્ટ્રેલિયા અને યુરોપિયન યુનિયને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ માટે એક ઐતિહાસિક વેપાર કરાર ફાઇનલ કર્યો છે.
  • આફ્રિકાના દેશોમાં માર્બર્ગ વાયરસ અને એમપોક્સ ના ક્લેડ 1b 'વેરિઅન્ટ' ના કેસોમાં નોંધપાત્ર અને જોખમી વધારો જોવા મળ્યો છે.
  • તાજેતરમાં રમાયેલા મેન્સ T20 વર્લ્ડ કપ 2026 ના ફાઇનલ મુકાબલામાં ભારતે ન્યુઝીલેન્ડને 96 રનના મોટા અંતરથી હરાવીને ઐતિહાસિક ખિતાબ જીત્યો છે.
  • કોર્પોરેટ જગતના મોટા સમાચારમાં આદિત્ય બિરલા, TOI ગ્રુપ, બોલ્ટ વેન્ચર્સ અને બ્લેકસ્ટોને ભેગા મળીને 1.8 બિલિયન ડોલરમાં રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ 'ફ્રેન્ચાઈઝી' ખરીદી છે.
  • કોલકાતા નાઈટ રાઈડર્સ ટીમે પોતાના એક ઐતિહાસિક ખેલાડી અને સ્ટાર 'ઓલરાઉન્ડર' ના સન્માનમાં તેમની 12 નંબરની જર્સી કાયમ માટે નિવૃત્ત કરી છે.
  • તો મિત્રો, આ હતા કેટલાક અગત્યના મુદ્દા, હવે આગળના વિષય તરફ વધીએ.
  • 'નેગેટિવ માર્કિંગ' ચેતવણી.
  • વિદ્યાર્થી મિત્રો, આ વિભાગમાં ખાસ ધ્યાન આપજો નહીંતર ઉતાવળમાં તમારા 0.25 માર્ક કપાઈ શકે છે.
  • પ્રદૂષણના રિપોર્ટને લઈને ખાસ ધ્યાન રાખો, જો પરીક્ષામાં પ્રશ્ન પૂછાય કે વિશ્વનો સૌથી પ્રદૂષિત દેશ કયો છે, તો જવાબ 'પાકિસ્તાન' આવશે, પરંતુ ભારત 6ઠ્ઠા ક્રમે છે. જ્યારે વિશ્વનું સૌથી પ્રદૂષિત શહેર પૂછાય તો ઉત્તરપ્રદેશનું 'લોની' આવશે અને દિલ્હીનો ક્રમ તેમાં ચોથો છે.
  • UCC બિલ અંગેનો ગૂંચવણભર્યો મુદ્દો, ગુજરાત UCC બિલ પસાર કરનારું દેશનું બીજું રાજ્ય બન્યું છે, ભૂલથી પણ પ્રથમ રાજ્ય ન લખાઈ જાય, પ્રથમ રાજ્ય ઉત્તરાખંડ છે.
  • ગોલ્ડમેન સૅક્સના જીડીપી અંદાજ વિશેનું તથ્ય, વર્ષ 2026 માટે ભારતનો જીડીપી ગ્રોથ અંદાજ અગાઉ 7 ટકા હતો જે હવે ઘટાડીને 5.9 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
  • આ રિવિઝન મુદ્દાઓને બે થી ત્રણ વાર સાંભળજો, તમારો આ વિષય પૂરેપૂરો પાકો થઈ જશે.
  • પરીક્ષા સારથી સાથે જોડાયેલા રહેવા બદલ આભાર.
  • શુભેચ્છાઓ!