ખાસ નોંધ: ઓડિયો રિવિઝન માત્ર એપમાં ઉપલબ્ધ છે
અહીં આપેલી મેગા રિવિઝન નોટ્સ તમે વાંચી શકો છો. જો તમે આ નોટ્સને મુસાફરી કરતા અથવા કામ કરતા ઓડિયો સ્વરૂપે સાંભળવા માંગતા હોવ, તો હમણાં જ આપણી 'પરીક્ષા સારથી' એપ પ્લેસ્ટોર પરથી ડાઉનલોડ કરો.
એપ ડાઉનલોડ કરો
- નમસ્તે વિદ્યાર્થી મિત્રો, પરીક્ષા સારથીમાં તમારું સ્વાગત છે.
- આજે આપણે ખેલકૂદ અને રમતોનું રિવિઝન કરીશું, તો ચાલો શરૂ કરીએ.
- ખો-ખોના મેદાનની સાઇઝ સબ-જુનિયર ખેલાડીઓ માટે ૨૩ મીટર લાંબી અને ૧૪ મીટર પહોળી રાખવામાં આવે છે.
- ખો-ખોની રમતમાં દરેક ક્રોસ લેનની લંબાઈ ૧૬ મીટર અને પહોળાઈ ૩૫ સેન્ટીમીટર હોય છે.
- સિનિયર ખેલાડીઓ માટે ખો-ખોના ચેઝર બ્લોકની સાઇઝ ૩૫ સેન્ટીમીટર ગુણ્યા ૩૦ સેન્ટીમીટર, જ્યારે સબ-જુનિયર માટે ૩૦ સેન્ટીમીટર ગુણ્યા ૩૦ સેન્ટીમીટર હોય છે.
- ખો-ખોમાં બે ચેઝર બ્લોક વચ્ચેનું અંતર સિનિયર ખેલાડીઓ માટે ૨.૩૦ મીટર અને સબ-જુનિયર માટે ૧.૯૦ મીટર હોય છે.
- પોસ્ટ લાઈન અને પ્રથમ ક્રોસ લેન વચ્ચેનું અંતર ૨.૫૫ મીટર હોય છે અને મેદાનની ચારે બાજુ ૧.૫ મીટરની લોબી કે ફ્રી ઝોન હોય છે.
- ખો-ખો મેચમાં ઓફિશિયલ્સ તરીકે ૧ રેફરી, ૨ અમ્પાયર, ૧ ટાઈમકીપર અને ૨ સ્કોરર એમ કુલ ૬ નિર્ણાયકો હોય છે.
- કબડ્ડીના મેદાનની સાઇઝ પુરુષો અને જુનિયર બોયઝ માટે ૧૩ મીટર ગુણ્યા ૧૦ મીટર હોય છે, જ્યારે મહિલાઓ અને જુનિયર ગર્લ્સ માટે ૧૨ મીટર ગુણ્યા ૮ મીટર નિર્ધારિત છે (સબ-જુનિયર માટે ૧૧ મીટર ગુણ્યા ૮ મીટર હોય છે).
- કબડ્ડીની રમતમાં મેદાનની ચારેય બાજુ ૪ મીટરની ખાલી જગ્યા એટલે કે ક્લિયર સ્પેસ છોડવી ફરજિયાત છે.
- કબડ્ડીમાં બોનસ લાઈન અને બૉક લાઈન વચ્ચે બરાબર ૧ મીટરનું અંતર હોય છે.
- કબડ્ડીમાં પુરુષ ખેલાડીઓ માટે બૉક લાઈનનું મધ્ય રેખાથી અંતર ૩.૭૫ મીટર અને મહિલાઓ માટે ૩ મીટર હોય છે.
- કબડ્ડીમાં વજન મર્યાદાના નિયમ મુજબ પુરુષ ખેલાડીઓ માટે ૮૫ કિલો, જુનિયર બોયઝ માટે ૭૦ કિલો અને મહિલાઓ માટે ૭૫ કિલો મહત્તમ વજન હોવું જોઈએ.
- મલ્લખંભની સ્પર્ધા મુખ્યત્વે ત્રણ વયજૂથમાં રમાય છે, જેમાં ૧૪ વર્ષથી નીચેના સબ-જુનિયર, ૧૪ થી ૧૭ વર્ષના જુનિયર અને ૧૮ વર્ષથી ઉપરના સિનિયર ખેલાડીઓ હોય છે.
- આર્ચરી એટલે કે તીરંદાજીની ઓલિમ્પિક સ્પર્ધામાં લક્ષ્ય ૭૦ મીટર દૂર હોય છે અને તેનો વ્યાસ ૧૨૨ સેન્ટીમીટર હોય છે, જ્યારે ઇન્ડોર સ્પર્ધામાં તે ૧૮ મીટર દૂર અને ૪૦ સેન્ટીમીટર પહોળું હોય છે.
- કુસ્તીના મેદાનમાં મુખ્ય સર્કલ ૯ મીટર વ્યાસનું હોય છે અને તેની આસપાસ ૧.૫ મીટરની સુરક્ષા રેખા સાથે કુલ ૧૨ મીટરનો મેટ હોય છે.
- લાઠી ખેલા નામની પરંપરાગત રમતમાં વપરાતી વાંસની લાઠીની લંબાઈ ૨ થી ૨.૪ મીટર જેટલી હોય છે અને તેમાં વપરાતી ટૂંકી લાઠીને 'બારી' કહેવાય છે.
- રસ્સાકસીની રમતમાં વપરાતા દોરડાની લંબાઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ૩૩.૫ મીટર અને સ્થાનિક સ્તરે ૨૫ થી ૩૦ મીટર જેટલી હોય છે, તેની જાડાઈ ૧.૫ થી ૨ ઇંચ હોય છે અને મેદાન પર એક ટીમ તરફથી ૮ ખેલાડીઓ રમે છે.
- ચોપાટની રમત ઊન કે કાપડના ક્રોસ આકારના બોર્ડ પર રમાય છે, જેમાં દરેક ખેલાડી પાસે ૪ સોગઠા અને ૬ કોડીઓ હોય છે.
- ડી.એલ.એસ.એસ. યોજનામાં પ્રવેશ મેળવવા માટેની મહત્તમ ઉંમર ૧૪ વર્ષ નક્કી કરવામાં આવી છે.
- ડી.એલ.એસ.એસ. માં પ્રવેશ માટે ત્રણ કેટેગરી છે, જેમાં પ્રૂવન ટેલેન્ટ, યંગ ટેલેન્ટ અને ઇન-સ્કૂલ ટેલેન્ટનો સમાવેશ થાય છે.
- યંગ ટેલેન્ટ તરીકે પસંદ થવા માટે ખેલ મહાકુંભમાં અંડર-૯ કે અંડર-૧૧ કેટેગરીમાં તાલુકા કે જિલ્લા સ્તરે પ્રથમ ક્રમ મેળવેલો હોવો ફરજિયાત છે.
- શક્તિદૂત યોજના અંતર્ગત વર્ષ ૨૦૨૪ થી ૨૫ માં ૧૩ મહિલા ખેલાડીઓને ૧૪૭ લાખ રૂપિયાથી વધુની આર્થિક સહાય વિતરિત કરવામાં આવી હતી.
- મહિલા ખેલાડીઓને વિશેષ રોકડ પુરસ્કાર કાર્યક્રમ હેઠળ ગુજરાત સરકારે અત્યાર સુધીમાં ૧૧ કરોડ રૂપિયાથી વધુની રકમ વહેંચી છે.
- ખેલ મહાકુંભમાં ૯, ૧૧, ૧૪ અને ૧૭ વર્ષથી નીચેના બાળકો, ૪૦ અને ૬૦ વર્ષથી ઉપરના વેટરન ખેલાડીઓ તથા ઓપન એજ ગ્રુપ એમ વિવિધ ૭ કેટેગરીમાં સ્પર્ધાઓ યોજાય છે.
- ગુજરાતમાં પ્રો-કબડ્ડી લીગનું પ્રતિનિધિત્વ 'ગુજરાત જાયન્ટ્સ' ટીમ કરે છે, જેની મેચો અમદાવાદના ઇકા એરેનામાં રમાય છે.
- ખેલો ઇન્ડિયા પ્રોગ્રામ અંતર્ગત 'કિર્તી' નામની પહેલ ૯ થી ૧૮ વર્ષના બાળકોની પ્રતિભા શોધવા માટે શરૂ કરાઈ છે, જેમાં ૧૭૪ જેટલા ટેલેન્ટ એસેસમેન્ટ સેન્ટરો કાર્યરત છે.
- કેન્દ્ર સરકારની 'ટાર્ગેટ ઓલિમ્પિક પોડિયમ સ્કીમ' એટલે કે ટોપ્સના કોર ગ્રુપના ખેલાડીઓને માસિક ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા અને ડેવલપમેન્ટ ગ્રુપના ખેલાડીઓને ૨૫,૦૦૦ રૂપિયા સ્ટાઈપેન્ડ મળે છે.
- જુનિયર ટોપ્સ યોજના વર્ષ ૨૦૨૦ માં શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેનો મુખ્ય લક્ષ્યાંક ૨૦૨૮ ના ઓલિમ્પિક માટે ૧૦ થી ૧૨ વર્ષના બાળકોને અત્યારથી તૈયાર કરવાનો છે.
- પેરિસ ઓલિમ્પિક ૨૦૨૪ માં ભારતના શૂટર મનુ ભાકરે ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ અને મિક્સ ટીમ ઈવેન્ટમાં એમ કુલ ૨ બ્રોન્ઝ મેડલ જીતીને એક જ ઓલિમ્પિકમાં બે મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા બનવાનો ઐતિહાસિક રેકોર્ડ બનાવ્યો છે.
- પેરિસ ઓલિમ્પિકમાં અમન સેહરાવતે ૫૭ કિલો ફ્રી સ્ટાઈલ કુસ્તીમાં બ્રોન્ઝ જીતીને ભારતનો સૌથી નાની ઉંમરનો ઓલિમ્પિક મેડાલિસ્ટ બનવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત કર્યું છે.
- પેરિસ ઓલિમ્પિકમાં ૫૦ મીટર રાઈફલ થ્રી-પોઝિશન ઈવેન્ટમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીતનાર સ્વપ્નિલ કુસાળે આ ઇવેન્ટમાં મેડલ લાવનાર પ્રથમ ભારતીય શૂટર બન્યા છે.
- ભારતીય પુરુષ હોકી ટીમે પેરિસ ઓલિમ્પિકમાં સ્પેનને હરાવીને બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યો હતો, જે ૫૨ વર્ષ બાદ સતત બે ઓલિમ્પિકમાં મેડલ જીતવાની ઘટના છે.
- પેરિસ ઓલિમ્પિકના સમાપન સમારોહમાં ભારતીય દળના ધ્વજવાહક તરીકે મનુ ભાકર અને હોકી ગોલકીપર પી.આર. શ્રીજેશ રહ્યા હતા.
- પેરિસ પેરાલિમ્પિક ૨૦૨૪ માં સુમિત એન્ટિલે જેવલિન થ્રો માં ગોલ્ડ મેડલ જીતીને પેરાલિમ્પિકમાં પોતાનો ગોલ્ડ મેડલ ડીફેન્ડ કરનાર પ્રથમ ભારતીય પુરુષ ખેલાડીનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે.
- પેરાલિમ્પિયન મરિયપ્પન થંગાવેલુએ સળંગ ત્રણ પેરાલિમ્પિક્સ એટલે કે રિયો, ટોક્યો અને પેરિસમાં હાઈ જમ્પમાં મેડલ જીતીને નવો ઈતિહાસ રચ્યો છે.
- પેરિસ પેરાલિમ્પિકમાં ધરમવીર સિંહે ક્લબ થ્રો ઈવેન્ટમાં ૩૪.૯૨ મીટરનો એશિયન રેકોર્ડ બનાવી ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.
- ભારતની પ્રીતિ પાલે પેરિસ પેરાલિમ્પિકમાં ટ્રેક અને ફિલ્ડની ૧૦૦ મીટર અને ૨૦૦ મીટર દોડમાં બે બ્રોન્ઝ મેડલ જીતીને પ્રથમ ભારતીય મહિલા પેરા-એથ્લીટ બનવાનું બહુમાન મેળવ્યું છે.
- પેરા-આર્ચરી એટલે કે પેરા-તીરંદાજીમાં ભારતનો સૌપ્રથમ ગોલ્ડ મેડલ હરવિન્દર સિંહે પેરિસ પેરાલિમ્પિક ૨૦૨૪ માં જીત્યો હતો.
- બર્મિંગહામ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૨૨ માં ભારતે ૨૧૦ ખેલાડીઓ સાથે કુલ ૬૧ મેડલ જીત્યા હતા જેમાં ૨૨ ગોલ્ડ, ૧૬ સિલ્વર અને ૨૩ બ્રોન્ઝ સામેલ છે.
- કોમનવેલ્થ ગેમ્સના ઈતિહાસમાં હાઈ જમ્પમાં મેડલ જીતનાર સૌપ્રથમ ભારતીય એથ્લીટ તેજસ્વીન શંકર છે.
- અવિનાશ સાબળે અને પ્રિયંકા ગોસ્વામીએ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૨૨ માં અનુક્રમે ૩૦૦૦ મીટર સ્ટીપલચેસ અને ૧૦,૦૦૦ મીટર રેસવોકિંગમાં ભારત માટે પ્રથમવાર સિલ્વર મેડલ જીત્યા હતા.
- ૧૯૨૮ થી ૧૯૫૬ સુધી ભારતીય હોકી ટીમે ઓલિમ્પિકમાં સતત ૬ ગોલ્ડ મેડલ જીતવાનો અકલ્પનીય રેકોર્ડ બનાવ્યો છે.
- હોકીના ઇતિહાસમાં ભારતે ઓલિમ્પિકમાં કુલ ૮ ગોલ્ડ, ૧ સિલ્વર અને ૪ બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યા છે.
- લિએન્ડર પેસ ૧૯૯૬ના એટલાન્ટા ઓલિમ્પિકમાં ટેનિસ સિંગલ્સમાં બ્રોન્ઝ જીતીને ૧૯૫૨ બાદ ભારતને વ્યક્તિગત મેડલ અપાવનાર પ્રથમ ખેલાડી બન્યા હતા.
- બેડમિન્ટન જગતમાં પ્રકાશ પાદુકોણે ૧૯૮૦ માં અને પુલેલા ગોપીચંદે ૨૦૦૧ માં 'ઓલ ઇંગ્લેન્ડ ઓપન બેડમિન્ટન ચેમ્પિયનશિપ' જીતીને ભારતીય બેડમિન્ટનનો પાયો મજબૂત કર્યો હતો.
- વર્ષ ૨૦૧૦ ની કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં કુસ્તીમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતનાર ગીતા ફોગાટ ભારતની પ્રથમ મહિલા કુસ્તીબાજ છે.
- સાક્ષી મલિકે ૨૦૧૬ રિયો ઓલિમ્પિકમાં કુસ્તીમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીતીને ઓલિમ્પિક મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા કુસ્તીબાજ બનવાનું ગૌરવ મેળવ્યું હતું.
- રાજ્યવર્ધન સિંહ રાઠોડે ૨૦૦૪ એથેન્સ ઓલિમ્પિકમાં ડબલ ટ્રેપ શૂટિંગમાં સિલ્વર મેડલ જીતીને શૂટિંગમાં ભારતનું ખાતું ખોલાવ્યું હતું.
- અભિનવ બિન્દ્રાએ ૨૦૦૮ બેઇજિંગ ઓલિમ્પિકમાં ૧૦ મીટર એર રાઇફલમાં ગોલ્ડ જીતીને ભારત માટે પહેલો વ્યક્તિગત ઓલિમ્પિક સુવર્ણ ચંદ્રક મેળવ્યો હતો.
- વર્ષ ૧૯૯૯ માં લિએન્ડર પેસ અને મહેશ ભૂપતિની ટેનિસ જોડીએ એક જ વર્ષમાં ચારેય ગ્રાન્ડ સ્લેમની ફાઈનલમાં પહોંચવાનો ઐતિહાસિક રેકોર્ડ નોંધાવ્યો હતો.
- પી.વી. સિંધુ વર્ષ ૨૦૧૯ માં વર્લ્ડ બેડમિન્ટન ચેમ્પિયનશિપમાં ગોલ્ડ જીતનારી પ્રથમ ભારતીય બની હતી અને તેઓ ઓલિમ્પિકમાં સતત બે મેડલ જીતનાર એકમાત્ર ભારતીય મહિલા છે.
- જ્વાલા ગુટ્ટા બેડમિન્ટનમાં મિક્સ ડબલ્સ અને વિમેન્સ ડબલ્સ એમ બે અલગ અલગ કેટેગરીમાં વિશ્વના ટોપ-૧૦ માં સ્થાન પામનારી એકમાત્ર ભારતીય ખેલાડી છે.
- છ વખતની વર્લ્ડ ચેમ્પિયન એમ.સી. મેરી કોમે ૨૦૧૨ લંડન ઓલિમ્પિકમાં બ્રોન્ઝ જીત્યો હતો અને તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મ વિભૂષણથી પણ સન્માનિત કરાયા છે.
- નોર્મન પ્રિચાર્ડ એવા પહેલા એથ્લીટ હતા જેમણે ૧૯૦૦ ની પેરિસ ઓલિમ્પિકમાં ભારત તરફથી ભાગ લીધો હતો.
- વર્ષ ૨૦૨૫ ના પદ્મ પુરસ્કારોમાં પી.આર. શ્રીજેશને પદ્મ ભૂષણ, જ્યારે આર. અશ્વિન, આઈએમ વિજયન, હરવિન્દર સિંહ અને સત્યપાલ સિંહને પદ્મશ્રી એનાયત કરવામાં આવ્યા છે.
- હિમા દાસ ટ્રેક ઈવેન્ટમાં વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતનારી ભારતની સૌપ્રથમ એથ્લીટ છે અને તેમને 'ઢીંગ એક્સપ્રેસ' પણ કહેવાય છે.
- ગુજરાતના સારખડી ગામની ચાર બહેનોએ વોલીબોલમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરીને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાએ આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે.
- ઑક્ટોબર ૨૦૧૮ માં ગુજરાતમાં ચેસની સૌપ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય ગ્રાન્ડ માસ્ટર ઓપન ટૂર્નામેન્ટનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
- તો આ હતા આ વિષયના બાકી રહેલા તમામ ઊંડાણપૂર્વકના મુદ્દાઓ.
- પરીક્ષા સારથી સાથે જોડાયેલા રહેવા બદલ આભાર, શુભકામનાઓ!
